افيوليتهاي زاگرس در امتداد و در بلافصل جنوب باختري راندگي اصلي زاگرس، دو بخش پهن و جدا از هم از مجموعة افيوليتي – راديولاريتي رخنمون دارد. هر بخش به شكل كماني با تحدب به طرف جنوب باختري است: يكي كمان پشت‎كوه در كرمانشاه (برو، 1970)، و ديگري كمان فارس در نيريز (ريكو، 1971). از نظر تركيب و ساخت افيوليت‎هاي كرمانشاه و نيريز، با مجموعة افيوليتي – راديولاريتي كوه‎هاي عُمان و با افيوليت‎هاي حاشية عربستان، شباهت زياد دارند. به سخن ديگر، دو كمان افيوليتي كرمانشاه و نيريز، بخشي از نوار افيوليتي به طول تقريبي 3000 كيلومتر است كه به طور ناپيوسته از سوريه شروع و پس از گذر از جنوب تركيه و زاگرس به عُمان مي‎رود.
   اين نوار كه به صورت يك كمان در امتـداد راندگي‎هـاي ميان دو صفحة عربستان و صفحة ايران قرار دارد، به وسيلة ريكو ، مطالعــه و به آن هـلال افيوليتي حاشية عربستان نام داده شده است. ولي اشتوكلين (1977)، براي آن نام نوار افيوليتي محوري بيروني را انتخاب كرده است.
   مجموعة افيوليتي موجود در نوار زاگرس – عمان شامل توالي به نسبت منظم و ثابتي از سنگ‎هاي خرد شده و فلسي است كه رديف‎هاي رسوبي در زير و كمپلكس‎هاي افيوليتي، اغلب، بر روي آنها مي‎نشيند. در حدفاصل اين دو، يك آميختگي مشخص ديده مي‎شود كه اغلب شامل قطعات بزرگي از سنگ‎آهك به صورت قطعات بيگانه است.
   به رغم شباهت ساختاري و سنگي با عُمان، مقايسة افيوليت‎هاي زاگرس با ايران مركزي نشانگر چهار تفاوت عمده است:
   در نوار افيوليتي زاگرس، رسوبات آهكي تخريبي و توربيدايت به فراواني يافت مي‎شود در حالي كه همراهان رسوبي آميزه‎هاي رنگين ايران مركزي، بيشتر از نوع شيل، توف و آهك‎هاي پلاژيك است.در آميزه‎هاي رنگين ايران مركزي، سنگ‎هاي اسپيليتي و ديابازي نقش مهمي دارند، در حالي كه در افيوليت‎هاي زاگرس، مقدار اين سنگ‎ها ناچيز است.
   در افيوليت‎هاي زاگرس، سنگ‎هاي رسوبي سن پالئوزوييك و مزوزوييك دارند . به هرحال جوان‎تر از تورونين نيستند. در صورتي كه همراهان رسوبي ملانژهاي ايران مركزي و خاور ايران بيشتر داراي سنگواره‎هايي به سن سنونين تا ماستريشتين مي‎باشند.در نوار زاگرس، ناوه، پيش از ماستريشتين يا حداكثر اوايل مايستريشتين بسته شده است. در صورتي كه بسته شدن ناوه در كمربند افيوليتي ايران مركزي و خاور ايران در اواخر ماستريشتين يا پالئوسن بوده است.

http://www.ngdir.ir/